418 Brixton Rd – Londyn SW9 7AY, Zjednoczone Królestwo
Phonox to jeden z najważniejszych klubów muzyki elektronicznej w południowym Londynie. Położony przy Brixton Road, zaledwie kilka minut od stacji metra Brixton, klub zbudował swoją tożsamość wokół celowo prostej formuły: jeden parkiet, potężne nagłośnienie, starannie dobrani didżeje i wystarczająco dużo czasu, by artyści mogli stworzyć pełną muzyczną podróż.
Otwarty w 2015 roku Phonox pojawił się w okresie, gdy londyńskie życie nocne znajdowało się pod coraz większą presją związaną z przebudową miasta, rosnącymi cenami nieruchomości i zamykaniem klubów. Zamiast konkurować skalą, wieloma salami czy spektakularną oprawą, klub przyjął filozofię powrotu do podstaw, która od ponad dekady pozostaje jego fundamentem.
Od Plan B do Phonox
Phonox mieści się przy 418 Brixton Road, w miejscu, które ma już swoją historię w życiu nocnym południowego Londynu.
Przed Phonox budynek mieścił Plan B, klub i salę koncertową, które stały się częścią nocnego życia Brixton w latach 2000. i na początku lat 2010. Plan B gościł szeroki przekrój muzyki elektronicznej, występów na żywo i imprez klubowych, zanim ostatecznie został zamknięty.
Następnie lokal przejęto i gruntownie przebudowano; we wrześniu 2015 roku ponownie otworzył się jako Phonox.
Nowy projekt był związany z zespołem stojącym za kilkoma londyńskimi lokalami nocnego życia, w tym XOYO i The Nest. Zamiast zachować wielofunkcyjny charakter Plan B, Phonox zaprojektowano z myślą przede wszystkim o parkiecie.
Koncepcja była celowo powściągliwa. Zamiast pomysłu przemieszczania się między licznymi, konkurującymi ze sobą przestrzeniami, postawiono na jedną główną salę, a centrum uwagi stały się kabina didżejska, oświetlenie i nagłośnienie.
Mieszczący około 500 osób Phonox zajmuje interesujące miejsce pośrodku londyńskiej sceny klubowej. Jest wystarczająco duży, by gościć uznanych na całym świecie artystów, a zarazem na tyle kameralny, by relacja między didżejem a publicznością pozostała bezpośrednia.
Model rezydentur
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Phonox od samego początku było podejście do rezydentur didżejskich.
Szkocki didżej Jasper James został pierwszym sobotnim rezydentem klubu, gdy Phonox otworzył się w 2015 roku. Zamiast co weekend zapraszać innego znanego headlinera, rezydentura pozwalała jednemu artyście regularnie grać dla tej samej publiczności i stopniowo budować relację z klubową przestrzenią.
Pomysł ten miał istotne znaczenie dla tożsamości klubu.
Tradycyjne rezydentury klubowe od dawna odgrywały fundamentalną rolę w kulturze muzyki elektronicznej, dając didżejom możliwość poznania konkretnego nagłośnienia i publiczności przez miesiące lub lata. Jednak w połowie lat 2010. znaczna część międzynarodowego życia nocnego przeszła na programowanie w stylu festiwalowym, oparte na nieustannie zmieniających się nazwiskach headlinerów.
Phonox świadomie przywrócił starszy model.
Kolejną szczególnie ważną rezydentką została HAAi. Rozpoczęła sobotnią rezydenturę w 2016 roku i przez dwa lata regularnie występowała w Phonox. Okres ten stał się ściśle związany z jej drogą od stosunkowo mało znanej londyńskiej didżejki do artystki rozpoznawalnej na całym świecie.
Kolejni rezydenci i regularnie zapraszani selektorzy wnosili do sali bardzo różne muzyczne tożsamości, dzięki czemu klub zachował stylistyczną elastyczność.
Z czasem koncepcja rezydentur rozwinęła się w formaty takie jak „4 Fridays at Phonox”. Wybrany artysta przejmuje stery w każdy piątek przez cały miesiąc, zaprasza gości na niektóre wieczory, a często kończy cykl przedłużonym setem lub setem trwającym całą noc.
Daje to artystom coś coraz rzadszego we współczesnej kulturze klubowej: czas.
Muzyka
Phonox bywa określany przede wszystkim jako klub house’owy i techno, ale jego program od zawsze był znacznie szerszy.
Przez lata w kabinie didżejskiej występowali między innymi Laurent Garnier, Optimo, James Blake, Midland, Hunee, Palms Trax, DJ EZ, Call Super, Sherelle i Objekt, reprezentujący bardzo różne obszary muzyki elektronicznej.
House i techno pozostają ważnymi fundamentami, ale w programie regularnie pojawiają się również disco, electro, UK garage, bass, breaks, dub, eksperymentalna muzyka klubowa oraz brzmienia spoza konwencjonalnego europejskiego kanonu muzyki elektronicznej.
Ta różnorodność jest częściowo skutkiem modelu rezydentur. Zamiast wtłaczać każdy wieczór w z góry określone brzmienie Phonox, klub pozwala poszczególnym selektorom tymczasowo kształtować jego muzyczną tożsamość.
Didżej kojarzony z house’em może więc występować w tej samej kabinie, w której innego weekendu grane są UK garage, techno lub znacznie bardziej eksperymentalna muzyka.
Spójność zapewnia format, a nie gatunek.
Jedna sala, jeden system nagłośnienia
Fizyczna koncepcja Phonox jest równie prosta.
Klub koncentruje się wokół jednego parkietu wyposażonego w system nagłośnienia Funktion-One. Oświetlenie jest stosunkowo stonowane, a duża kula dyskotekowa zawieszona nad salą stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wizualnych lokalu.
Nie trzeba przemierzać ogromnego kompleksu ani wybierać spośród kilku równoczesnych głównych występów. Po wejściu do głównej sali wszyscy uczestniczą właściwie w tym samym wydarzeniu.
Taki układ szczególnie dobrze sprawdza się podczas długich setów DJ-skich.
Zamiast co godzinę czy dwie przerywać atmosferę zmianą artystów, Phonox często oddaje DJ-om całą noc. Sety trwające pięć, sześć lub więcej godzin pozwalają stopniowo rozwijać muzyczną energię.
Przy specjalnych okazjach format ten jest jeszcze dłuższy. W ramach programu z okazji dziesięciolecia zaproszono między innymi A Love From Outer Space i Palms Trax, by zagrali dziesięciogodzinne sety.
Pod tym względem Phonox ma coś wspólnego z klubami takimi jak Guesthouse w Bukareszcie, mimo oczywistych różnic muzycznych między nimi: przekonanie, że sam czas może być ważnym elementem projektu klubu.
Brixton
Lokalizacja ma również fundamentalne znaczenie dla tożsamości klubu.
Brixton ma jedną z najbogatszych historii muzycznych w Londynie. Migracja z Karaibów po drugiej wojnie światowej głęboko ukształtowała kulturę tej dzielnicy, przynosząc tradycje sound systemów, reggae i dub do okolicy, która później zaczęła kojarzyć się z punkiem, hip-hopem, muzyką elektroniczną i licznymi odmianami niezależnego życia nocnego.
Phonox funkcjonuje w ramach tego szerszego środowiska muzycznego, a nie w bardziej oczywistych, centralnych dzielnicach nocnego życia Londynu.
W pobliżu znajduje się Brixton Academy, a sklepy płytowe, bary, niewielkie lokale i restauracje współtworzą lokalny ekosystem kultury. Dzielnica bardzo się zmieniła w wyniku gentryfikacji, ale muzyka pozostaje jednym z najważniejszych elementów jej tożsamości.
Dlatego dla Phonox ważne jest, że jest klubem sąsiedzkim w południowym Londynie. Nie ma odizolowanego, industrialnego charakteru wielu berlińskich lokali ani skali ogromnego klubu docelowego na Ibizie. Znajduje się bezpośrednio przy ruchliwej miejskiej ulicy, wśród codziennego życia Brixton.
Kultura parkietu
Phonox kładzie również nacisk na to, by uwaga skupiała się na parkiecie.
Fotografowanie i nagrywanie wideo w klubie jest zdecydowanie odradzane. Zamiast wprowadzać całkowity zakaz korzystania z telefonów, klub prosi gości, by powstrzymywali się od filmowania i robienia zdjęć, tak aby ekrany nie dominowały w sali.
Lokal wyraźnie promuje również inkluzywne środowisko i stosuje zasadę zerowej tolerancji wobec nękania i dyskryminacji.
Zasady te wpisują się w tę samą stosunkowo prostą filozofię, która przyświeca projektowi klubu: usunąć zbędne rozpraszacze i pozwolić, by doświadczenie tworzyli parkiet, muzyka i ludzie w sali.
Phonox zajmuje więc ciekawe miejsce pomiędzy undergroundową kulturą klubową a przystępnym miejskim klubem nocnym. Ma międzynarodowo uznane nazwiska w programie i profesjonalną oprawę techniczną, ale unika wielu cech dużego, komercyjnego modelu klubu — architektury nastawionej na strefy VIP, rozbudowanego widowiska scenicznego i nieustannego skupiania uwagi na głównych gwiazdach.
Dziesięć lat Phonox
W 2025 roku Phonox świętował dziesiątą rocznicę działalności programem rozłożonym na cały rok, który pokazał również, jak szeroka stała się jego muzyczna tożsamość.
Nicolas Lutz i Call Super zagrali całonocne sety, A Love From Outer Space i Palms Trax otrzymali dziesięciogodzinne sety, a podczas innych rocznicowych wydarzeń wystąpili między innymi Objekt, Pangaea, Amaliah, Mount Kimbie, D. Tiffany i Manuka Honey.
Rocznica miała znaczenie w kontekście londyńskiego życia nocnego.
Wiele klubów działających w chwili otwarcia Phonox w 2015 roku już nie istnieje, a miasto wciąż zmaga się z konfliktami dotyczącymi inwestycji budowlanych, licencji, kosztów działalności i hałasu. Przetrwanie dekady w tej samej lokalizacji w południowym Londynie świadczy zatem o dużej stabilności.
Obecnie
Dziś Phonox nadal mieści się pod adresem 418 Brixton Road i działa głównie w piątki i soboty.
Piątkowy program często opiera się na kilkutygodniowych rezydencjach, dając artyście kontrolę nad serią wydarzeń i możliwość zapraszania własnych gości. W soboty obowiązuje jeszcze prostsza zasada: jeden parkiet, jeden system Funktion-One i DJ-e grający przedłużone sety lub występujący przez całą noc.
Ponad dziesięć lat po otwarciu ta prostota pozostaje najmocniejszą cechą klubu.
Phonox nigdy nie próbował stać się największym klubem w Londynie. Zamiast tego zbudował swoją renomę wokół idei, że stosunkowo niewielka liczba elementów — starannie dobrany DJ, dobry system nagłośnienia, ciemna sala i odpowiednia ilość czasu — wciąż może zapewnić wszystko, czego potrzebuje klub nocny.
W mieście, w którym życie nocne nieustannie się zmienia, ta konsekwencja sprawiła, że Phonox z nowego lokalu w Brixton stał się jedną z uznanych instytucji współczesnej londyńskiej kultury klubowej.
